Has Altın ve Milyem Ne Demektir?

Has altın nedir

Has altın, içine dayanıklılık için başka metal karıştırılmamış altındır. Türkiye'de "has" denince pratikte 995 milyem ve üzeri saflıktaki külçe, gram bar ve yatırım altını kastedilir.

Neden 1000 değil de 995? Çünkü mutlak saflık endüstriyel olarak ulaşılabilir ama pahalıdır. Yatırım standardı olarak 995 kabul görür; bazı üreticiler 999 veya 999,9 üretir ve bunlara "dört dokuz" denir.

Has altın yumuşaktır. Tırnakla çizilebilir, kolayca şekil değiştirir. Bu yüzden takı yapımına uygun değildir; külçe ve bar formunda, ambalajlı olarak saklanır.

Milyem: saflığın binde cinsinden ifadesi

Milyem, bir metalin binde kaçının saf altın olduğunu söyler. 916 milyem, bin gram alaşımın 916 gramının altın olduğu anlamına gelir.

Ayar ise aynı bilgiyi 24'lük bir ölçekte verir: 24 ayar tam saflık, 22 ayar bunun 22/24'ü demektir. 22 ÷ 24 = 0,9166, yani 916 milyem. İki ölçek birebir çevrilebilir.

Pratikte milyem daha kullanışlıdır çünkü doğrudan çarpan olarak kullanılabilir. Gram fiyatını 0,916 ile çarpmak, 22 ayarın gram değerini verir; ayarla aynı işlemi yapmak için önce bölme gerekir.

Alaşımda ne var ve neden var

Kalan binde 84 (22 ayarda) genellikle bakır ve gümüştür. Bakır oranı arttıkça altın kızıla, gümüş oranı arttıkça sarıya kaçar; beyaz altın için paladyum ya da nikel kullanılır.

Bu metallerin piyasa değeri altının yanında ihmal edilebilir. Bir ürünün değerini hesaplarken alaşımın değerini saymamak, pratikte doğru bir yaklaşımdır.

Alaşımın işlevi tamamen mekaniktir: sertlik, aşınma direnci ve renk. Bir bileziğin yıllarca formunu korumasının nedeni içindeki bakırdır.

Damgayı okumak

Türkiye'de satılan altın ürünlerde ayar damgası zorunludur. Damga genellikle üç haneli bir sayıdır: 995, 916, 750, 585.

Damganın yeri ürüne göre değişir. Bilezikte kilit yakınında, yüzükte iç yüzeyde, sikkede kenar yazısında bulunur. Külçe ve barlarda ayar, seri numarası ve üretici adı ambalaj üzerinde yazılıdır.

Damga bulunmayan bir üründe saflığı doğrulayacak dayanağınız yoktur. Böyle bir ürünü almadan önce kuyumcudan ayar testi yaptırmasını isteyebilirsiniz.

• 995 veya 999 — has altın, yatırım standardı
• 916 — 22 ayar, ziynet ve bilezik standardı
• 750 — 18 ayar, taşlı takıda yaygın
• 585 — 14 ayar, hafif ithal takı
• Damga yoksa saflık doğrulanamaz; test isteyin

Milyem fiyat hesabına nasıl girer

Bir ürünün ham altın değeri iki adımda bulunur. Önce bir gram saf altının lira fiyatı hesaplanır: ons × dolar kuru ÷ 31,1035.

Sonra bu sayı ürünün saf altın gramıyla çarpılır. Saf altın gramı ise toplam ağırlık × milyem katsayısıdır. Çeyrek altın için 1,75 × 0,916 = 1,603 gram.

Ons 3.400 dolar ve kur 41,00 lira iken gram saf altın 4.482 lira eder; çeyreğin ham değeri 4.482 × 1,603 = 7.185 lira olur. Kuyumcu fiyatı bunun üzerinde olacaktır ve aradaki fark işçilik ile satıcı payıdır.

Sık karıştırılan noktalar

"22 ayar altın 24 ayardan daha mı kalitesiz?" sorusu yanlış kurulmuş bir sorudur. 22 ayar daha az altın içerir ama takı olarak daha kullanışlıdır; kalite değil amaç farkıdır.

"Gram altın" ile "22 ayar gram" farklı ürünlerdir. Birincisi 995 milyem yatırım altını, ikincisi 916 milyem takı altınıdır ve gram başına yüzde 8 daha az saf altın içerir. Fiyatlarını doğrudan karşılaştırmak hatalıdır.

Eski takıları bozdururken kuyumcu ayar testi yapar ve genellikle beyan edilenden düşük bir ayar çıkabilir. Bu, damgasız veya yurt dışı kaynaklı ürünlerde daha sık görülür.

Hangi ayarı almalı

Amaç yatırımsa has altın en verimlisidir: gram başına en çok saf altını, en düşük işçilik payıyla verir.

Amaç takıysa 22 veya 18 ayar doğaldır; has altın takı olarak kullanılamayacak kadar yumuşaktır. Ancak takının işçilik payının satarken geri gelmediğini hesaba katmak gerekir.

Panelin ziynet bölümü bu hesabı sizin yerinize yapar: her ürünün saf altın gramını, canlı ons ve kurdan hesaplanmış ham değerini ve vitrin fiyatıyla arasındaki payı yan yana gösterir.

Özet: has altın nedir milyem ne demek

• Has altın 995 milyem ve üzeri saflıktaki yatırım altınıdır.
• Milyem binde saflığı, ayar 24'lük ölçekte aynı bilgiyi verir: 22 ayar = 916 milyem.
• Alaşım genellikle bakır ve gümüştür; işlevi sertlik ve renktir, değeri ihmal edilebilir.
• Ayar damgası zorunludur; damgasız üründe saflığın dayanağı yoktur.
• Ham altın değeri = gram saf altın fiyatı × (ağırlık × milyem katsayısı).
• Yatırımda has altın, takıda 22 veya 18 ayar doğaldır; kalite değil amaç farkıdır.

Sık sorulan sorular

Has altın ne demek?

İçine dayanıklılık için başka metal karıştırılmamış altındır. Türkiye'de pratikte 995 milyem ve üzeri saflıktaki külçe ve gram bar altını anlatır.

Milyem ne anlama gelir?

Bir alaşımın binde kaçının saf altın olduğunu söyler. 916 milyem, bin gramın 916 gramının altın olduğu anlamına gelir.

22 ayar kaç milyemdir?

916 milyemdir. 22 ÷ 24 = 0,9166 olduğu için gram başına 0,916 gram saf altın içerir.

24 ayar ile has altın aynı şey mi?

Pratikte evet. 24 ayar tam saflığı ifade eder; piyasada 995 ve üzeri saflıktaki ürünler has altın olarak satılır. Bazı üreticiler 999,9 milyem üretir ve bunlara dört dokuz denir.

Alaşımdaki metal ne işe yarar?

Sertlik, aşınma direnci ve renk sağlar. Genellikle bakır ve gümüştür; bakır kızıl, gümüş sarı tonu artırır. Piyasa değeri altının yanında ihmal edilebilir.

Ayar damgası nerede bulunur?

Bilezikte kilit yakınında, yüzükte iç yüzeyde, sikkede kenar yazısında yer alır. Külçe ve barlarda ambalaj üzerinde ayar, seri numarası ve üretici adı bulunur.

22 ayar altın 24 ayardan kalitesiz mi?

Hayır, farklı amaçlar için üretilirler. 22 ayar daha az altın içerir ama takı olarak dayanıklıdır; has altın yumuşak olduğu için takıya uygun değildir.

Milyemi fiyat hesabında nasıl kullanırım?

Gram saf altın fiyatını (ons × kur ÷ 31,1035) ürünün ağırlığıyla ve milyem katsayısıyla çarpın. Çeyrek altın için: gram fiyatı × 1,75 × 0,916.